TARTARUGA MARIÑA (Tortuga boba) – Caretta caretta: “BASTEIRA”

Recibiu o nome de BASTEIRA en clara alusión á praia onde foi atopada, no Concello de Cariño.
Ingresou onte pola tarde (14-03-2010) na UCI de Lobos mariños e tartarugas da SGHN-CEMMA na condición que se pode apreciar nas fotografías.
Un gran exemplar, de máis de 60 centímetros de lonxitude coa aleta esquerda seccionada, nun probable accidente cun arte de pesca, situación agravada pola baixa temperatura das augas galegas neste intre.

Lesións producidas por anzois, palangre, redes á deriva e enmalles en xeral, unidos ó perigo evidente do lixo que flota no mar, especialmente os plásticos que cando son inxeridos polo animal, confundidos con presas, lles causa a morte por asfixia, son todos eles os maiores inimigos destes animais.

A Tartaruga mariña común, unha especie que se atopa no apéndice I do CITES como especie en perigo de extinción, ten diferentes comportamentos ó longo da súa vida. Realiza longas viaxes de migracións nos primeiros anos, na procura tanto de alimento como, segundo algunhas investigacións, no intento de manter a variedade xenética das poboacións. É a partir dos 7 a 10 anos e cando a cuncha alcanza uns 50 centímetros, cando estes animais pasan a ocupar preferentemente hábitats bentónicos, ou sexa asociados ós fondos mariños. Unha etapa trala que a tartaruga alcanza a madurez sexual e volve ás zonas de cría.

Non son frecuentes en Galicia os varamentos de exemplares deste tamaño, senón de animais máis xoves que non superan os 30 centímetros de cuncha. Na UCI da SGHN-CEMMA rexistráronse con anterioridade tan só dos exemplares similares a este recollido o Domingo e asociados a graves procesos respiratorios que lamentablemente non sempre poden superar.
Como primeira medida ó día seguinte do seu ingreso procedeuse a facerlle radiografías que permitan coñecer con exactitude as afecciones que puidera presentar, para segundo os resultados facilitarlle o tratamento preciso para a súa recuperación.

PUBLICADO EN ... "O lobo de Cee"

Artigo de Ramón Pernas
Publicado no diario “La Voz de Galicia” – 6-marzo-2010

“Siento admiración y respeto por los lobos. Sus historias siempre me fascinaron y suscribo con Risco, un cierto parentesco por la parte de la licantropía con el pueblo gallego. La nación luparia y la república de los raposos pueblan la memoria faunística de Galicia y ambas manadas que habitan nuestros bosques gozan de mi simpatía.
Uno de estos ejemplares, un lobo campesino y sentencioso, fue abatido en Cee después de atacar a un pastor.
Muerto el lobo, acorralado por dos mastines y ensartado con una horquilla como si fuera un ejemplar irmandiño atacando una fortaleza, los veterinarios descubrieron a una escuálida alimaña que no pesaba más de treinta kilos y estaba en el último tramo de una vida que se cifraba en doce o trece años, lo que para esta especie es una longevidad provecta.
Desdentado, con solo cuatro piezas dentales, los antaño desafiantes colmillos, y cojo, renco con una importante lesión en una de sus patas por mor de cepos y trampas, el pobre lobo era el rigor de las desdichas, un verso suelto en el poema épico de hazañas y fechorías que llenaron relatos populares que se encadenaban con la mejor oralidad narrativa, contados en las frías noches de los inviernos antiguos.
Bien sé yo que nuestro protagonista caminaba por atajos, por caminos secretos hasta Fisterra para ver la mar en donde se acaba el mundo. Su osadía, la gallardía de su raza, no le hubiera impedido acercarse peregrino cabe la cripta de nuestro Señor Santiago que, como es conocido, vela y protege a todas las criaturas creadas por el Sumo Hacedor.
Encontró la muerte en un fría mañana cuando ya las hambres resultaban desesperadas. El lobo divisó trescientas ovejas, su último y mejor botín, las acechó y activando un juvenil espíritu de caza, que todavía existía en una esquina de su memoria, se abalanzó sobre un manjar que recordaba vagamente y se encontró con la guadaña mortal en forma de horquilla.
Yo no quiero ver en las características del animal una metáfora de Galicia; no quiero contar que sufrimos de delgadez extrema, que ya no podemos enseñar desafiantes nuestros dientes, que cojeamos al exigir y reivindicar, al hacer de nuestra autoestima un aullido agudo y prolongado que rompa la larga noche de piedra y silencio.
No seré yo quien escriba la imagen de un país acorralado por mastines y amenazado por la horquilla de una incesante crisis. Quiero pensar que solo es uno más de los viejos nuevos cuentos de lobos, los mismos que ya nos dejaron Fole o Pedrayo en un país tan hidalgo como los ancianos lobos que caminan por sus bosques. Aquella noche por Cee y Corcubión, por O Pindo, y por toda la costa de la muerte se colgó en el cielo la luna llena.”

LAGOA DA FROUXEIRA - "Xestión por ensaio e error"

Fronte á
“XESTIÓN POR ENSAIO E ERROR”
da Xunta de Galicia na Frouxeira, a
Sociedade Galega de Historia Natural
pide un estudio multidisciplinar

para a súa restauración.

O recurso reiterado á apertura artificial da canle de desaugamento da Lagoa da Frouxeira con maquinaria pesada, alomenos en dúas ocasión durante o último outono, amosa con claridade a ineficacia destas medidas de ”xestión hidrolóxica” que, actualmente en resposta á presión urbanística, semellan aplicarse en base ó sistema de “ensaio e error”, sexa por parte dos propios operarios da maquinaria ou baixo a supervisión de persoal non cualificado na materia. Ademáis do despilfarro de recursos públicos que supón, a ”xestión hidrolóxica por ensaio e error” debido a motivos urbanísticos é inaceptable nun espazo natural como a Lagoa da Frouxeira que, polos seus sobranceiros valores ambientais, acumula nada menos que 5 figuras legais de protección nacionais e internacionais.

Diversas evidencias indican que as continuas aperturas da canle de desaugamento están a agravar varios procesos de deterioro ambiental da Lagoa da Frouxeira desencadeados no pasado (destrucción da barra dunar pola extracción de area, mala xestión do humidal durante a catástrofe do Prestige, transformación do entorno, etc.), provocando, en definitiva, unha degradación paulatina do ecosistema praia-duna-lagoa con afección ós hábitats e ás especies de conservación prioritaria que motivaron a súa protección legal.

Por estes motivos, a SGHN ven de solicitar á Dirección Xeral de Conservación da Natureza que aborde, urxentemente, un amplo e detallado estudio multidisciplinar que debería:

a) Documentar axeitadamente a situación previa e avalíe os cambios que sufriu o espazo natural da Lagoa e praia da Frouxeira dende mediados do século XX. Esta información é chave para coñecer a batimetría e extensión previa da lagoa, a superficie dos fondos limosos e areosos e a frecuencia, intensidade e duración das conexións naturais da lagoa co mar.

b) Avaliar a situación actual e as medidas precisas para a conservación e restauración do espazo natural da Lagoa e praia da Frouxeira en base a criterios xeomorfolóxicos, hidrolóxicos, botánicos e faunísticos.

c) Contemplar a implementación de medidas de xestión agroambiental nas terras agrícolas ó carón da lagoa (co pertinente programa de axudas e subvencións ós propietarios).

d) Abordar unha seria ordenación urbanística, que alivie a forte presión que sofre este espazo natural e que contemple a oportuna reposición da legalidade no caso de que houbera violacións da mesma.

Mentres este estudio non estea dispoñible, a SGHN solicitalle á Dirección Xeral de Conservación da Natureza que non realice novas aperturas da canle de desaugamento da Lagoa da Frouxeira, nin permita que outros organismos ou particulares a realicen.

Xunta Directiva Xeral da SGHN
Santiago de Compostela, a 19 de xaneiro de 2010

2 de febreiro - DIA MUNDIAL DOS HUMIDAIS

PUBLICADO EN: "Galego, o noso idioma"

O 17/01/2010 e firmado por Suso de Toro, o diario “El País” publicou a seguinte columna de opinión titulada “Sí, es algo personal”, que podedes ler integramente neste enlace:

http://www.elpais.com/articulo/Galicia/algo/personal/elpepiautgal/20100117elpgal_9/Tes

“Toda sociedad, aún tan débil como la gallega, tiene algún centro, alguna conciencia íntima de que hay algo que nos es común: la conciencia del nosotros, de que con nuestros yos formamos un nosotros que existe realmente”. ....

.....“la lengua gallega, nuestras palabras, son parte del repertorio de la identidad compartida, de nuestro nosotros.” ....

.....” Una minoría de personas que no quieren que sus yos se unan en el nosotros de los gallegos cuestionan la existencia misma de Galicia, de nuestro nosotros, nós. Son personas que sólo aceptan integrar su yo en un único nosotros en castellano. Defienden la existencia de España en sus provincias, niegan la de Galicia”. ....

....“No les gustamos, no quieren ser gallegos, parte de los que vivimos aquí. Porque también existe un territorio al que llamamos aquí. Y también ellos lo saben, por eso quieren que aquí cambie para que sea como allí. Cuestionan nuestra existencia”.
(Suso de Toro - EL PAIS - 17/01/2010)
-----

FALAROPO PICOGRUESO (Phalaropus fulicarius) en Malpica

TARTARUGA DE COIRO (Dermochelys coriacea): Unha reliquia do pasado

A primeira vez que na SGHN recollimos o corpo dunha Tartaruga de coiro, un animal algo máis pequeno que este, a persoa que nos levou ata ela, a describiu como un “monstro mariño” e non como unha tartaruga, xa que non tiña unha cuncha como elas Aquel animal descansaba sobre un entarimado de madeira na lonxa de Ferrol, atrapado accidentalmente nas redes dun pesqueiro, causaba o estupor de quen a miraba.
Para este animal considerado “ameazado”, que se inclúe no apéndice I do CITES, no apéndice II co Convenio de Berna e que se atopa como especie prioritaria para a CEE, os perigos derivados do tráfico marítimo e da pesca son unha das maiores ameazas, xunto coa desaparición do seu territorio de reproducción e a mala saúde dos océanos.

A vida deste enorme animal é practicamente peláxica, fora dos momentos da posta de ovos nas praias de centroamérica, na Guayana francesa de xeito especial e na cosa noroccidental de Africa. A etapa reproductiva é un dos momentos máis críticos na súa vida, que algúns exemplares non superan. As femias poden facer nidadas de máis de 150 ovos de cada vez en varias saídas a terra. Cando os ovos eclosionan as crías loitan por chegar ó océano nun camiño cheo de perigos, onde os pequenos animais duns 50 mm de longo desafían a unha morea de depredadores que merman considerablemente o éxito reproductivo destes galápagos.
A tartaruga da foto ten máis dun metro e medio de lonxitude, pero aínda podería crecer máis, ata superar os dous metros con máis de 500 quilos de peso. O seu nome en galego “de coiro” define perfectamente a impresión que se ten cado vemos a este animal, con todas esas laminiñas óseas revestidas con pel. A súa viaxe truncouse en augas galegas, ficando así enriba da area arrastrado pola forte marea dos últimos días, con fortes ventos do Sur.

PEZ LÚA REAL (Lampris guttatus) – un sol vermello baixo a auga.

Aínda que esta especie non se atopa nas listas de animais en perigo, pola súa rareza podería explicarse unha posible protección.
O que máis destaca neste peixe, ademais do gran tamaño que pode chegar ós dous metros con 100 quilos de peso, son as rechamantes cores vermellas que teñen a finalidade de protexer ó animal dos raios ultravioletas cando se atopa preto da superficie, algo que fan en poucas ocasións moitas delas relacionadas coa reproducción xa que estamos a falar de peixes de augas profundas.

Este exemplar atrapado accidentalmente por un barco pesqueiro do porto de Celeiro, pesa 54 quilos e mide 104 cm. de lonxitude. Moi aplanado e coa boca pequena e mandíbula superior extensible. Perde as escamas con moita facilidade. As aletas, longas e moi fermosas, intensamente vermellas, contrastan con esa mestura de cores entre azuis, rosados e violetas. Destaca especialmente o brillo case metálico de todo o corpo.

A este peixe dedicamos todos os nosos esforzos nos días festivos cos que nos agasallou o calendario. Os escasos medios con que contamos na actualidade imposibilitan unha conservación en frío, así que optamos por facerlle moldes cos que reproducir algún día a súa figura e finalmente obter o esqueleto, para o que foi preciso una disección coidadosa.

CACHALOTE – A montaxe dun coloso

Entre a fotografía do corpo do animal sobre a area e a foto final do seu esqueleto, finalmente rematado, hai un longo traxecto de máis de seis anos, no que tantas veces estivemos a punto de desanimarnos.
Para chegar a esta foto foi precisa unha complexa historia de esforzos, de alegrías e tamén de infortunios. Todo elo sobre unha base robusta de traballo no que colaborou moitísima xente que aportou a súa axuda, pequena ou grande, pero fundamental para chegar a este resultado.

Un proxecto inicial de CEMMA e da sección de Mamíferos Mariños da SGHN, con aquel varamento como tantos outros ós que se acude ó longo do ano, nesta praia, naquel areal; outro corpo deitado na area cunha historia detrás. A noviña femia, preñada prematuramente e aquel feto no seu ventre ..., son todos recordos que forman parte desta historia de morte e de vida.
A CEMMA e a SGHN puxeron as mans para a dura tarefa de desmembrar o corpo do gran cetáceo e para darlle sepultura controlada. Houbo quen puxo ata a terra onde ficaría o animal e quen vixiou cada día que os raposos non se levaran os osos máis pequenos.

Soñamos entón con aquel corpo formando parte do haber expositivo do “Museo da Natureza”, aínda sabendo que case non contamos con axudas e que un proxecto como este require de financiamento suficiente para chegar a bo termo.
Case tódolos esqueletos que se van recollendo nese esforzo conxunto de estudio dos mamíferos mariños entre a CEMMA e a SGHN, seguidora a primeira do traballo iniciado en Galicia pola segunda, teñen ó “Museo da Natureza” como depositario destes magníficos animais protexidos e amparados por las leis actuais, tanto nacionais como internacionais. Porque finalmente a nosa maior preocupación é a protección dos mamíferos mariños e achegar o coñecemento desta protección e da súa bioloxía á xente.

A SGHN non ten bens nin propiedades. O seu activo económico se limita ás cotas dos socios que non cobren nin as necesidades más elementais, así que as máis das veces, a maioría das súas delegacións non posúen nin local social. Aínda así con todas esas limitacións, o traballo de moitos dos seus socios serviu de xerme para o proxecto dunha mostra expositiva que coa fundamental contribución dos mamíferos mariños levounos ata esta “case” realidade dun Museo de Historia Natural na Delegación de Ferrol da SGHN.

Nembargante, toda a obra que temos no noso haber e que puxemos a disposición dos gobernantes para ese proxecto único, tan só conseguiu que o Concello de Ferrol aportara o diñeiro para manter dous escasos postos de traballo para monitores que ensinaran, guiaran e coidaran dese material expositivo mantendo aberta a mostra expositiva e non houbo ningunha outra implicación, obviando que construír, reconstruír, crear, restaurar, montar e manter supón un esforzo excepcional que de ningunha maneira pode soportar unha entidade sen ánimo de lucro.

É moito o que nos ofrecemos e moi pouco o que se nos brinda. Para que toda a obra poda ensinarse son precisos materiais e mano de obra, porque xa non estamos a falar de mostras entre amigos, senón dun gran proxecto, que si non se apoia de xeito serio, se afunde sen remisión.

Ante a nula resposta das autoridades máis próximas a nos, pouco o nada entusiasmados cun proxecto que, seguramente é demasiado grande para eles, quedaban tan só dos opcións, pechar as nosas ilusións para sempre o achegarnos a propostas de quen ofrenda proxectos reais e viables para poder culminar un traballo desta envergadura.
Un concello pequeno como Sanxenxo, tan vinculado a este cachalote que foi a morrer a unha das súas praias, conseguiu os permisos precisos e financiou enteiramente este proxecto de montaxe do gran esqueleto.

E así vimos saír o venres pasado o noso traballo pola porta rumbo á provincia de Pontevedra, con sentimentos contrapostos. Por unha banda orgullo polo traballo ben feito que poderá ser ensinado cara ó publico. Por outro, certa tristura que unha vez máis teñamos que vivir na escuridade, sentíndonos foráneos na nosa propia casa e de prestado. Sen que ninguén aposte polo noso esforzo, condenándonos a vivir subsistindo e mantendo escasamente á xente ilusionada ó noso redor. Sabedores de que se finalmente os derradeiros puntais que manteñen o edificio do proxecto, se caen, o edificio da ilusión derrubarase por completo. Tómese isto como unha metáfora e como unha realidade.

Noraboa para todos e cada un dos que participaron neste proxecto. Parabéns para quen estivo ata o final, aguantando todos os inconvenientes.
O noso afecto vai para quen nos alentaba a seguir, pese a todo. Celebraremos este renacer do cachalote, aínda que non sexa no noso Museo.

----------

SOMIEDO, o lobo, o oso, os cans e o home no día dos mortos

Fai uns días a igrexa católica botaba pestes contra a celebración do Halloween e do inoportuno, segundo eles de festexar de tal xeito o día dos mortos, en lugar de facelo con recollemento, oracións e ofrendas de flores nos cemiterios, xa que tal como recordan os dirixentes eclesiásticos: "Por sentido pedagógico, es necesario que los niños descubran el valor de la vida y de la bondad, y no fomentar la muerte. Los menores se abren a la vida y no a la muerte. Los padres deben ser conscientes y encauzar el sentido de fiesta hacia lo bueno y a la belleza, en vez del terror, el miedo y la misma muerte".

Se lle esqueceu citar outro xeito habitual de celebración para este día, “tan especial”: ir ó monte a matar. Teño que dicir que ignoro se a igrexa católica defende, anima e aínda por riba promove e practica esta destructiva actividade neste día e noutros de especial significado, poñamos por caso a Semana Santa. Pero o que seguro non fai é desaconsellalo tan sequera a pesar de que vai en contra claramente de eso de “non fomentala morte”. Está claro que cando se escribiron as Sagradas Escrituras e redactou aquelo dos dez mandamentos, esquecéronse de detallar cada unha das leis, e xa se sabe que cando un texto lexislativo se redacta hai que especificar moi ben tódalas posibilidades, porque senón os facinorosos atopan fendas para delinquir. Naquelo de “non matarás” foron especialmente cutres, deixando para os homes decidir a quen e cando.
Onte o calendario pasou páxina e chegou o día 1 de novembro, santo día de acordarse dos mortiños... humanos, da mesma tribo, continente, nación, pensamento e ata familia. Fora dese recordatorio, pódese ir a matar a outros que non comulgan co noso credo, ou aqueles que quedan fora da especie.

Somiedo estaba nese sagrado día tan fermoso coma sempre. Adornado coas cores do outono: amarelos, vermellos, castaños e laranxas, bañados todos eles con esa luz baixiña e dourada, que non queima pero quenta e arroupa baixo os seus raios.
Polo visto, e non teño grandes coñecementos deste tema, agora toca a caza da pluma. E si as perdices pensaban que poderían levan flores ós seus mortos sen correr riscos, estaban moi equivocadas, xa que no 1 de novembro o monte encheuse de cazadores que celebraron o acontecemento matando mentres as súas mulleres levaban a fachendosa ofrenda das flores ós cemiterios.

Tivemos entón unha curiosa xornada. A un lado da montaña, pola ladeira asturiana, camiñamos xunto a dous cans que se uniron a nos na procura de sentir a vida. Fermosos animais os cans somedanos, tan salvaxes na súa conducta que recordan ó lobo, no xeito de camiñar, de marcar os seus dominios, de escudriñar o aire para prever o perigo. Se moven entre a matogueira áxil e velozmente, sen ruído. Coñecen a quen busca coma eles a subida ó monte e se unen á súa nova manda como líderes do grupo. Malos tempos para eles, xa que non entran nos planes dos salvadores da fauna salvaxe. Estudiosos de cadeira e mesa que proxectan a “recuperación” de especies e crean demos novos, esquecendo que non foron os cans os que esquilmaron ós osos, senón o home. Moitos esquecementos interesados, de abusos do hábitat que se seguen a practicar.

Pois ben, no noso percorrido, mollados pola constante chuvia benvida pola terra, os cans e nos vimos cervos, corzos, rebezos, tan curiosos pola nosa presenza coma nos pola súa. E senón a súa figura, si a mostra do paso previo, seguindo o mesmo noso camiño, de lobos que deixaron a marca inconfundible da súa defecación. Nun recuncho protexido atopamos a do oso e alí ficamos agradecidos e emocionados.

Seguimos a ruta e tan pronto como traspasamos o cavorco entre picoutos, sen cambiar a paisaxe pero en terras leonesas escoitamos un disparo e logo outro. Os cans detivéronse e nos con eles, sobresaltados. As figuras de un, dous, tres homes apareceron entón a uns cincocentos metros de nos, con armas e cans, movéndose rapidamente entre as xestas na persecución das présas. Quixemos fuxir de alí de calquera xeito, atordados pola ingrata presenza e polos disparos. O mesmo pensamento levounos a atallar a espesura do monte, baixando cara ó lado asturiano, sen deternos ante a xeografía abrupta que nos foi deixando as súas marcas polo corpo. A canciña, líder da manda sen dúbida, dirixía a fuxida, áxil saltando coma corza, detrás nos e na cola o can moi noviño aínda e pouco experimentado, coas súas orellas encollidas e o rabo atrapado entre as patas traseiras.

Paramos a louca carreira no fondo do val, e tan só nos detivemos cando deixamos de ver as figuras dos tres escopeteiros. O corazón case entre as mans feridas de loitar contra a vexetación, saíndose do peito, sentámonos máis mollados se cabe, coma presas acosadas. Ó noso redor, ¿cantos animais agochados sentirían o seu corazón saír do peito igual ca nos?. A calma levounos á razón e á rabia contida de non ter poder nas mans para facer xustiza. Levounos tamén ó pensamento de aquel que segundo os católicos morreu por algúns cantos de nos e que nalgún momento dixo “O meu reino non é deste mundo”. Mundo incoherente e inxusto que pide paz e consinte morte. Que di protexer ó débil e permite ós poderosos que dispoñan da súa vida

¿Onde está esa administración que recolle miles de euros en proxectos de recuperación de fauna e deixa que unha fronteira política separe a vida da morte?. ¿Onde está a Igrexa que di defender a vida e ós inocentes e pecha os ollos ante estas matanzas?, no día en que segundo as súas directrices o homes tiñan que “dirixir o sentido da festa cara ó bo e á beleza, en lugar do terror, o medo e a mesma morte”.
Era o 1 de novembro e a paisaxe estaba tinguida de vermello na montaña somedana. Yosy

----------

ÉRASE UNHA VEZ UN CONTO INHIBIDORES na Ría .... ¿ou non?

Todo empezou cun zunido lene, case imperceptible, pero constante. Estreouse sen que ninguén se dese conta do invento, porque xa se sabe cós humanos nos facemos a todo e de xeito especial ó ruído.
Agora, convencidos de que a poboación do núcleo central de Ferrol non se apercibiu da súa presenza, xa que non houbo protestas, nin sequera preguntas, instalouse definitivamente nas nosas vidas cun descaro cada vez máis abraiante.
O que inicialmente era diúrno, agora e permanente e o que primeiro era tímido agora é evidente, aínda que disfrazado de costume. ¿Qué é?. Non ten nome oficial, xa que non existe oficialmente. ¿De onde ven?. Do outro lado, en ondas que crecen e mingúan como se xiraran. ¿Onde é audible?. Quen o sabe, ¡se non se oe!, pero sospeitase que más alá do centro histórico da cidade.
Quen tivera un medidor de sons para avaliar con precisión a importancia desta emisión sonora que non deixa durmir a aqueles que son conscientes da súa presenza. Aínda que ¿quen pode asegurar que non sexa o causante da falta de descanso doutros moitos que son ignorantes de que existe?.
Toda a situación levou un proceso. Primeiro foi o desacougo, logo atopala resposta á molestia, ou sexa aprender a escoitalo ruído e finalmente, a pregunta: ¿Qué é e de onde ven?.

Mirando cara a el con oídos, as murallas nos contestan. Detrás delas está a resposta que ninguén dará. Temos atrevidas suposicións que teñen a forma de inhibidores para evitar supostos atentados... ¡Ai a nosa ría! Tan apetecible para o que quere facer o mal. O atrevemento, ou a fantasía quixo que vexáramos nun principio unha coincidencia do son coa presenza de certos barcos, antes de que as ondas fosen constantes e aínda máis fortes.
¡Ai a nosa ría!. Tan estragada. Tralos tanques da gasificadora o aire é moito máis irrespirable aínda. Case a pleno funcionamento, mentres os desafortunados veciños que alí levantaron as súas casas, cambian a vista da ría polos tanques ameazadores e por ese olor a carburante que o enche todo. Pero o zunido trala muralla, alí onde os impoñentes barcos descansan, vixía o conxunto.
Pregunta ¿A situación non é unha agresión ás xentes que viven neste conxunto humano con orixes ilustrados?.
Pero nada é delicto se non existe, se oficialmente non se lle da nome. Unha agresión invisible, que penetra no cerebro noite e día, pero que case ninguén coñece, non pode considerarse unha agresión.
Á espera que alguén descifre o misterio, tentaremos pechalos ollos e ignorar que o ruído existe para formar parte da maioría inocente. Quizá todo é efecto dos efluvios da gasificadora e toda esta historia sexa só un conto. Y

------------

Curso e exposición de rastros - Museo da Fundación ORTEGALIA

Durante o pasado fin de semana, 17 e 18 de outubro de 2009, celebrouse o curso de identificación de pegadas, rastros e outros finais de animais terrestres, impartido polo responsable do “Museo da Natureza”, Juan Ignacio Díaz da Silva.
A exposición de rastros permanecerá no Museo da Fundación Ortegalia ata fin de ano.

O LOBO – Exposición de ADEGA en Lugo coa colaboración da SGHN

O lobo compañeiro, que viaxe con nós dende sempre
O lobo indómito, que non admite cancelas
O lobo sanitario, que libra o monte de cadáveres
O lobo conflictivo, que ataca animais domésticos cando non ten presas salvaxes
O lobo, derradeiro gran depredador que nos queda
O lobo, símbolo na nosa cultura
O lobo, personaxe dos nosos soños
O lobo, ameazado polo noso progreso sen límites

(texto impreso no folleto de presentación da exposición)

Organizada por ADEGA inaugurouse o día 8 de outubro no Pazo de San Marcos de Lugo (Deputación) a exposición “O Lobo, unha carreira pola supervivencia”, na que participan aportando a súa obra artistas e escritores.
O “Museo da Natureza” da SGHN colabora prestando a esta ocasión fondos biolóxicos relacionados co lobo, en concreto a súa pel, cranio e pegadas.
A exposición permanecerá aberta ata o día 25 de outubro, tentando facer un chamamento para garantir a conservación do noso rei do monte, que sobrevive a tantas ameazas que se cernen tanto sobre el como sobre o seu hábitat.